Olga Górzyńska poleca biblijne zabytki Jordanii


















Jordania to państwo, które zwykłemu człowiekowi kojarzy się z królową Noor, Amerykanką i królową zarazem. Na wskroś nowoczesna, jakby nie z tej bajki, rozsławiła Jordanię i jej bogactwo.
Dwa oblicza Jordanii- tej ekologicznej, stawiającej na dobrodziejstwa natury i tej historycznej, biblijnej, łatwo dziś zwiedzić podczas wycieczek organizowanych przez wiele biur podróży. Morze Martwe, opowieści biblijne, historia zaklęta w słupy soli, skarbce i grobowce. Któż z nas nie chciałby przenieść się w jakiś tajemny sposób w czasie i być świadkiem dni, w których rodziła się tradycja naszego kręgu kulturowego.
W południowej Jordanii według Biblii Bóg pierwszy raz obajwił się ludziom, którzy występują w księgach i dają świadectwo tym wydarzeniom. To Abraham, Hiob i Mojżesz. Tutaj zostało zawarte Przymierze Mojżesza z Izraelitami, tu, w wodach Jordanu działał Jan Chrzciciel. Nad Morzem Martwym i wzdłuż rzeki Jordan istnieje kraina, która w Starym Testamencie została nazwana równinami Moabu i tworzyła część regionu nazwanego w Nowym Testamencie Pereą. Tu właśnie połączyła się tradycja Mojżesza, Jana Chrzciciela, Eliasza i Jezusa. Tutaj patriarcha Jakub walczył z aniołem, działał Hiob, Eliasz wstąpił do nieba. Tu został ochrzczony Jezus, który powołał swoich pierwszych uczniów. Bóg przybierał tu rozmaite formy: trąby powietrznej, chmury światłą, anioła. Na tej ziemi Rut, Eliasz, Dawid, Jezus, Jan Chrzciciel i pierwsze grupy chrześcijan znajdowały schronienie. Na zachodni brzeg Jordanu przeszli Abraham, Jakub, Mojżesz, Jozue, Eliasz, Jezus i Jan Chrzciciel. Większość tych biblijnych miejsc można obecnie zwiedzać i porównywać z cytatami Biblii.
Mozna by rzec, że Eden leżał u brzegu rzeki Jordan. Według tradycji, po wygnaniu z Edenu Adam stał w wodach Jordanu i modlił się do Boga przez 40 dni.
Na południu Jordanii znajduje się miejscowość Al- Karak, gdzie wzniesiono grobowiec biblijnego Noego. Na północny  zachód od Ammanu wznosi się grobowie Hioba. W Biblii przedstawiony jako cierpliwie znoszący w swoim życiu nieszczęścia i wynagrodzony przez Boga, pochodził z krainy Us. Owa tajemnicza kraina również leżała w Jordanii.
Najważniejszą dla religii monoteistycznych postacią proroka jest Abraham, wspólny patriarcha żydów, muzułmanów i chrześcijan. Abraham przemierzył prawie całą Jordanię. Z Mezopotamii do Kanaanu szedł Drogą Królewską, która używana jest do dnia dzisiejszego. Ta sama trasa wiodła przez Miasta Równiny w południowej Jordanii. Opisana w Księdze Rodzaju, kryje niesłychane dziedzictwo tamtych czasów. Jaskinia Lota i klasztor,żona Lota, która zamieniła się w słup soli, czy wreszcie Sodoma i Gomora- prawdopodobnie obecne ruiny Bab-az-Zira i An-Numajra, otoczone murami. Trzy Miasta Równiny, "Adma, Seboim i Bela-Soar" zasypane są do dziś w okolicach Morza Martwego. Archeolodzy odkryli na tych terenach pozostałości miast z epoki brązu, z  wielkim cmentarzyskiem. To Fajfa, As-Safi, Chunajzira, które są objęte zwiedzaniem przez turystów. Morze Martwe- Araby, Słone, Wschodnie, czy zwane przez Arabów Morzem Lota obecnie szczyci sie uzdrowiskami i  ciepłymi źródłami.
Biblijna historia synów Izaaka, Jakuba i Ezawa ściśle łączy się z dzisiejszą Jordanią. Jakub  wraz ze swoją rodziną udali się do Kanaanu, po drodze z Mezopotamii zatrzymał się w Tall az-Zahab al Gharbi i Tall az-Zahab asz-Szarki, w dwóch istniejących do dziś miejscowościach lezących w północno- środkowej Jordanii. Inny region, znajdujący się na południu Jordanii to biblijna kraina Madianu, Edomu i Seir. Wspaniałe pastwiska, pustynie, góry obfitujące w minerały, to tereny, po których poruszał się Mojżesz ze swoim ludem. Stolicą Edomitów była Bosra, obecne ruiny z VII wieku p.n.e.
W centrum Petry znajduje się góra Umm al-Bijara, na której odkryto wioskę z VII wieku p.n.e, zdaniem naukowców biblijną Selę, gdzie król judzki Amazjasz pokonał Edomitów w Dolinie Soli.
Z kolei Mojżesz i Izraelici napotkaliw Jordanii wiele przeciwności losu i musieli stoczyć walki z ludami tam mieszkającymi. Król Amorytów panował w stolicy Cheszbon, czyli obecnym Hisban. Znajdują się tan ruiny z epoki żelaza, grecko-rzymskiej, bizantyńskiej i sredniowiecznej- muzułmańskiej. W południowej Jordanii znajdują się Esjon-Geber i Elot, miasta portowe lezace koło Akaby, która jest portem jordańskim nad Morzem Czerwonym.  Miejsca te łączone są z Salomonem i królową Saby.  Mojżesz wraz z Izraelitami przemierzali rejony Petry w Edomie. W Wadi Musa- czyli Dolinie Mojżesza powstało źródło,  po tym jak Mojżesz uderzył skałę i wypłynęła z  niej woda. Gdy wjeżdża się do współczesnego miasta, można do dziś oglądać to bijące, biblijne źródło. Na południu Wadi Araba znajduje się wioska Bir Mazkur.Jest to miejsce upamiętniające postój podczas Exodusu, Zalmona. Z kolei postój w miejscu zwanym Punon utożsamia się ze stanowiskiem wydobycia miedzi w Fajnan. To właśnie tutaj Bóg kazał Mojżeszowi ustawić n wysokim kiju węża z brązu lub miedzi, w celu zatrzymania zarazy. Ci z Izraelitów, którzy spojrzeli na węża, nie zarazili się. Na czubku góry Nebo, na której Mojżesz zmarł, znajduje się rzeźba - replika węża.  Symbol przetrwał do dziś- wąż owinięty  wokół pala zdobi wejście do każdej apteki.  Najstarsi chrześcijanie czcili górę Nebo jako cel pielgrzymek wiodących z Jerozolimy. W IV wieku n.e. powstał tam kościółek ku czci Mojżesza, zaś w V i VI wieku został on rozbudowany i zamieniony w bazylikę, w której były liczne mozajki z czasów bizantyńskich.
Król Dawid z X w p.n.e w czasie buntu swojego syna Absaloma uszedł do Machanaim, obecnej wioski Mihna. Gdy Absalom umarł powieszony za włosy na drzewie w Gileadzie, Dawid akurat przybył do miasta. Obecny meczet, a także sanktuarium An-Nabi Dawud wzniesiony został w północnej części Wzgórz Jordanii, w Al- Mazar asz- Szamali.
Ammon lub królestwo Ammonitów leżało wokół Ammanu i wzniesiono tam wspaniałą cytadelę. Jest to starotestamentowy Rabat- Ammon. Obecnie można zobaczeć tam resztki fortyfikacji ówczesnych budowli. Niedaleko w Sirfie, obok Al- Karak znajduje się sanktuarium An-Nabi Sulajmana, czyli Salomona.
W Jordanii zachowało się także wiele śladów po postaciach z Nowego Testamentu.
Jan Chrzciciel, żyjący niczym pustelnik w Dolinie Jordanu głosił przyjście Mesjasza i przekonywał ludzie do chrztu. Po drugiej stronie Jordanu, w Betanii wygłaszał swoje mowy. Miejsce to utożsamia się ze Wzgórzem Św.Eliasza. Na tym terenie został ochrzczony Jezus. Tu również wydobyto z ziemi monety, ceramikę i odkryto budowle z tego czasu. Znajduje się tam stanowisko archeologiczne z pozostałościami bizantyńskiego klasztoru z V-VI wieku, w którego skład wchodzą kościoły, chrzcielnica w postaci basenu, kanały wodne. Jest tu także jaskinia udostępniona turystom, w której według tradycji mieszkał Jan Chrzciciel.
W czasach Nowego Testamentu  północna Jordania wchodziła w skład Dekapolis, gdzie nauczał Jezus. Miejsca należące do Dekapolis znajdują się głównie w Jordanii.  Miasto Gadara czyli dzisiejsze Umm Kajs, z którego widac Jezioro Galilejskie to miesjce cudów Jezusa. Tu demony wcieliły się w stado świń i utonęły w jeziorze. Niedawno odkryto tu bazylikę pochodzącą z IV wieku n.e. We współczesnym Ammanie, czyli starożytnej Filadelfii zachowały się teatry, kościoły bizantyńskie i świątynia z czasów rzymskich. W Muzeum w Ammanie podziwiać można Zwoje znad Morza Martwego i gipsowe czaszki z miasta z epoki kamiennej koło Jerycha.
Fontanna wchodząca w skład kompleksu światynnego w Dżarasz słynie z cudu, jakiego dokonał Jezus zamieniając wodę w wino.
Olbrzymi ośrodek handlu w basenie Morza Śródziemnego, znajdujący się w Południowej Jordanii to słynna Petra.Była to stolica Nabatejczyków, całowicie wykuta w skale. Rozwijała się i królowała aż do momentu podboju miasta przez cesarza rzymskiego Trajana, między III w p.n.e a początkiem II w. n.e. Była miejscem, gdzie zatrzymali się Trzej Królowie wiozący Dzieciątku mirrę, kadzidło i złoto do Betlejem. Nabatejskim królem Petry był Aretas.
I wreszcie, pod koniec naszej wędrówki szlakiem biblijnych miejsc znajdujących się na terytorium Jordanii, dochodzimy do miasta Madaba. W V wieku n.e. miasto posiadało wspaniałe mozaiki bizantyńskie. Madaba związana była z Mojżeszem, Dawidem i Izajaszem. Obecnie prowadzi się tam wykopaliska archeologiczne, które odkryły między innymi wielki dywan przedstawiający miasta w Jordanii i Palestynie w formie mozaiki.

MIASTA JORDANII W SKRÓCIE:
Amman- zarówno nowoczesna, jak i starożytna stolica, za czasów Ammonitów zwana Rabbat- Ammon, a w czasach grecko-rzymskich Filadelfią. Jedno z najstarszych miast na świecie. Rozmieszczona na siedmiu wzgórzach, rozrosła się tak, że obecnie zajmuje ich co najmniej dziewiętnaście. Wspaniałe hotele, restauracje, muzea i galerie sztuki, sklepy, stanowią świetną bazę wypadową do poznania cudów Jordanii.  Będąc w Ammanie należy zobaczyć: Cytadelę, w której odsłonięto elementy pochodzące z epoki brązu, jak również te z czasów  arabskiej sztuki islamskiej. Na wzgórzach przetrwała Świątynia Herkulesa, kościół bizantyński z VI wieku i pałac z 720r n.e. W Cytadelii zachował się teatr na 6000 miejsc. W mieście zachował się meczet wzniesiony w stylu ottomańskim, Al-Husseini. Został on częściowo odbudowany w 1924r., na szczątkach meczetu wzniesionego w 640r przez drugiego Kalifa Umara bin Al- Khattab. Niebieski Meczet Króla Abdullaha ukończony w 1990r przypomina zaś o wielkim wkładzie władcy w budowę wspólczesnego Ammanu.
MIASTA DEKAPOLIS- Jerash, Pella, Umm Qais, Filadelfia,  to  cztery z   dziesięciu    miast na ziemiach Jordanii, Syrii i Palestyny, które odgrywały znamienitą rolę w handlu, a także były punktami strategicznymi w Imperium.  Jerash to najwspanialej zachowane miasto rzymskie znajdujące się poza Italią, stanowiące pełen kompleks ruin o charakterystycznych detalach rzymskich.  Pella to stanowisko archeologiczne, w którym znaleziono ślady obecności człowieka z epoki neolitycznej, pozostałości fortu z Epoki Brązu, teatr z I tysiąclecia naszej ery, a także 100 000 galonów cystern bizantyńskich.  Umm Qais było domem kilku poetów i filozofów z czasów starożytnych. 
MADABA- to miasto mozaik, które przetrwały co najmniej 1400lat. Najpiękniejszą z nich jest Mapa Ziemi Świętej - pierwsza mapa o formie mozaiki, składająca się z 2 milionów kawałków kolorowychkamieni. 
BETANIA- to miejsce, w którym św.Jan ochrzcił Jezusa.
ZAMKI PUSTYNI- z czasów wczesnego islamu. Harranah, Amra, Qastal, Tuba, Hallabat, Muwaqqar, Hammam al Sharah, Mushatta, każdy z nich stanowi perłę budownictwa architektury arabskiej.
PETRA- wyrzeźbiona w różowym kamieniu i ukryta wśród kamiennych gór świątynia. Miasto, o którym tysiąc lat temu ślad zaginął, ponownie zostało odkryte w 1812r.  Słynny skarbiec Al-Khazna wyrzeźbiony w kamieniu, dał schronienie wielu sztukom złota i drogocennej biżuterii. Fasada hellenistycznego skarbca sięga 30m wysokości, zaś w najszerszym miejscu ma 43m. Grobowiec Króla Nabatei, Teatr, Świątynia, to niektóre skarby Petry.
ZATOKA AKABA- o powierzchni 375m2, linii brzegowej wynoszącej 27km, położona jest w Jordanii nad Zatoką Morza Czerwonego. Przecinają się tu trzy kontynenty: Azja, Europa i Afryka. Panuje tu klimat kontynentalno- tropikalny suchy, w lecie temperatura sięga powyżej 30st. C, zas w zimie 20st. C. Czas: +1 w stosunku do czasu polskiego. Każdy, kto odwiedza Akabę, otrzymuje bezpłatną wizę ważną 1 miesiąc. Znajdują się tu cudowne plaże o białym piasku: North Beach Area, Middle Beach Area, South Beach Area. Podwodne wyprawy i nurkowanie w wodach bogatych w rafy, a także wędrówki po górach pustynnych Wadi Rum, to dopełnienie słonecznych kąpieli. W wodach zatoki rozwinęły się koralowce, które rosną bardzo powoli, ok.1cm na rok. Można tu spotkać żółwia morskiego, rekina wielorybiego, delfina i syrenę. Kraby, homary o krewetki po zmroku wychodzą na żer.
REZERWATY PRZYRODY:
Najwspanialsze z nich to: Rezerwat Adżlun (13km2) słynący ze wspaniałych lasów śródziemnomorskich, Rezerwat Dzikich Zwierząt Asz-Szaumaki gdzie odtwarzane są gatunki takie, jak oryksy, strusie, onagry i gazele; Rezerwat Mokradeł Al-Azrak- słynący z niezliczonej ilości ptactwa; Betania- mokradła, porośnięte trzciną, tamaryszki, bagna słone i słonawe, rzeka Jordan a także Morze Martwe.
MORZE MARTWE:
Morze to słynie z zasolenia 9 razy większego niż Morze Śródziemne.  Jest to miejsce najniżej położone na ziemi (410m p.p.m) i niezwykle atrakcyjne dzięki leczniczym błotom, właściwościom soli, której stężenie w wodzie wynosi 30%. Chlorki magnezu, sodu i potasu, brom, rozmaite inne związki mineralne powodują, że woda działa leczniczo na wiele dolegliwości skórnych, artretyzm, reumatyzm, schorzenia kostne i nikomu nie pozwoli zatonąć, ponieważ jest tak ciężka, iż wypycha ciało do góry.

Celem naszego biura jest zorganizowanie  udanego  urlopu, który spełni Państwa oczekiwania. Profesjonalni przewodnicy turystyczni, doświadczeni rezydenci i instruktorzy pomogą w realizacji Państwa  planów. Zapraszam do Urlopowni!
Joanna Moussa, doradca Urlopowni.
info: 0 504 738 725
info@urlopownia.pl
skype:joannatravel